Drzewo życia to symbol, który jest obecny w wielu kulturach. Odkryjmy jego znaczenie oraz przyjrzyjmy się dlaczego podarowanie biżuterii, która go reprezentuje, jest gestem wielkiego uczucia i przyjaźni Od czasów starożytnych ludzie nadawali otaczającej ich naturze silne znaczenie duchowe. W szczególności drzewa i rośliny były…
Indeks1 Starożytne ikony prawosławne2 Autor, tematyka i interpretacja ikony3 Ikona Zwiastowania Prawosławne ikony zawsze były efektem połączenia sztuki z czystą i uroczystą duchowością. Starożytne ikony pozostają wciąż żywą tradycją, która wykracza poza ramy czasowe i przestrzenne. Na stronie Holyart znajdziesz szeroki wybór świętych ikon: bizantyjskich,…
Słysząc o nadziewanych hostiach możemy początkowo się zdziwić. Od dziecka jesteśmy przyzwyczajeni do kojarzenia hostii wyłącznie z Eucharystią. Hostia, który znamy, to mały opłatek niekwaszonego chleba, który otrzymujemy od kapłana podczas komunii, lub większy opłatek, który widzimy w jego rękach podczas błogosławieństwa eucharystycznego. Opłatek ten jest wykonany wyłącznie z mąki pszennej, co zostało pierwotnie ustalone w Księdze Wyjścia, a później potwierdzone przez Kongregację Nauki Wiary, która orzekła, że użycie innych mąk czyni hostię „materiałem nieważnym dla Eucharystii”.
Według Kościoła katolickiego, podczas celebracji eucharystycznej, konsekrowana hostia staje się Ciałem Jezusa. Dzieje się tak na mocy transsubstancjacji, która przekształca substancję chleba w substancję Ciała Chrystusa. Cud ten dokonuje się na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy, kiedy to Jezus ofiarował się swoim apostołom i dał im moc do powtarzania Jego ofiary w nadchodzącym czasie: „Potem wziął chleb i odmówiwszy dziękczynienie, połamał go i dał im, mówiąc: 'To jest Ciało moje za was wydane; to czyńcie na moją pamiątkę'” (Łk 22-19).
Konsekrowana hostia staje się w ten sposób Najświętszym Sakramentem, który po Mszy św. umieszcza się w Tabernakulum, gdzie pozostaje przedmiotem adoracji wiernych.
Wracając do używania niekonsekrowanych hostii poza celebracją eucharystyczną, ich zastosowanie w cukiernictwie ma starożytne korzenie. Wystarczy pomyśleć, że hostia jest podstawą do przygotowania charakterystycznych we włoskiej tradycji cukierniczej słodyczy, takich jak Panforte czy Torrone.
To podobno zakonnice z klasztoru klarysek jako pierwsze wymyśliły przepis na nadziewane opłatki. Legenda głosi, że mieszanka karmelizowanych migdałów z miodem i cukrem spadła na kuchenną półkę, a siostry próbowały ją podnieść za pomocą nieskonsekrowanych opłatków, odkrywając, że razem składniki smakują wybornie. Stało się to w kuchniach klasztoru kościoła Świętej Trójcy w Monte Sant’Angelo, w prowincji Foggia, ale wkrótce te niespodziewana słodycze rozprzestrzeniły się na wszystkie klasztory w kraju i poza nim.
Dowiedzmy się jednak, jak przygotowuje się hostie.
Dziś opłatki można bez problemu kupić w sklepach znajdujących się przy kościołach czy kapliczkach, ale także w firmach czy sklepach, które sprzedają produkty do wypieku. Są one również łatwo dostępne w aptekach, gdyż są przydatne przy przyjmowaniu niektórych leków.
Istnieją oczywiście sklepy internetowe, takie jak nasz, które oferują hostie i kominikanty każdej średnicy i rodzaju, w tym bezglutenowe dla celiaków.
Prawdę mówiąc przygotowanie hostii w domu jest bardzo proste. Na rynku sprzedawane są również specjalne formy do hostii, niezbędne do ich przygotowania.
Do przygotowania hostii potrzebne są:
Po dokładnym przesianiu mąki do dużego naczynia, wlewamy strużką wodę, wciąż mieszając drewnianą łyżką. Jest to ważne, aby nie dopuścić do powstania grudek. Gdy wszystko zostanie wymieszane, otrzymasz płynne, gładkie i nieco lepkie ciasto.
Teraz nasmaruj formę oliwą z oliwek i podgrzej ją na dużym ogniu, aż będzie gorąca. Do formy wlej łyżkę ciasta, szybko rozprowadź i zamknij dwa talerze maszynki. Piecz przez minutę, następnie odwróć formę i dokończ pieczenie z drugiej strony. Trzeba zachować pewną ostrożność, aby oderwać hostię od formy bez jej połamania i z czasem nabierzesz do tego wprawy.
Upieczone hostie ułóż na ręcznikach papierowych, następnie przykryj drugim arkuszem i umieść na nich płaski przedmiot, aby mogły zachować płaski kształt i się nie zwijały.
Tak przyrządzone hostie można przechowywać przez wiele dni, w szczelnie zamkniętej plastikowej torebce.
Wspomnieliśmy już o tym jak ważne są składniki opłatków przeznaczonych do konsekracji. Należy je sporządzać wyłącznie z wody i mąki pszennej, czyli z tych samych składników co chleb przaśny, pod rygorem unieważnienia hostii jako materiału do sprawowania Eucharystii.
Wraz ze wzrostem przypadków celiakii i nietolerancji glutenu, zgodnie z normami ustalonymi przez Kongregację Nauki Wiary, rozpoczęto również produkcję opłatków dla celiaków, wytwarzanych z mąki o minimalnej zawartości glutenu.
Hostie i komunikanty znajdujące się w naszym katalogu i dostępne w naszym sklepie internetowym, są pakowane z wielką starannością i zgodnością z kanonicznymi zasadami przygotowania.
Wśród przepisów na słodycze, do których wykorzystuje się hostie, wspomnieliśmy już o nadziewanych hostiach z Monte Sant’Angelo, „odkrytych” przez mniszki klaryski z klasztoru znajdującego się w wyjątkowej wiosce na Gargano.
„Rdzenni mieszkańcy tego miasta robią słodkie ciastko, składające się z migdałów i jabłek (miodu), umieszczonych między dwoma hostiami, które nazywają nadziewanymi hostiamii, i pod tą nazwą ofiarowują je w prezencie czy też przeznaczają na sprzedaż. ”
Tak pisał neapolitański kronikarz jeszcze pod koniec XVIII wieku, mówiąc o nadziewanych hostiach z Monte Sant’Angelo. Migdały i miód służą do wykonania pysznego i bardzo energetycznego kremu, który jest nadzieniem tych nieodpartych słodkości. Hostie używane do ich produkcji mają zwykle owalny kształt, długość około 10 cm i szerokość 5 cm.
Oto przepis na masę do 10 hostii:
Postaw patelnię na kuchence i wsyp migdały, mieszając przez kilka sekund. Następnie dodaj miód, a na końcu cukier. Ważne jest, aby przez cały czas mieszać zawartość drewnianą łyżką, aby pomóc składnikom roztopić się bez przywierania do dna patelni. Potrzeba będzie około 30 minut gotowania na małym ogniu. W ten sposób powstanie bardzo gęsty karmel, który należy zdjąć z ognia i pozwolić mu ostygnąć przez kilka minut. Po ostygnięciu rozłożyć masę na 5 hostii a następnie przykryć ją pozostałymi pięcioma hostiami. Następnie ułożyć ciastka warstwami pod drewnianą deską na której znajduje się obciążenie i pozostawić do ostygnięcia.
Nadziewane hostie z Monte Sant’Angelo można przechowywać przez długi okres czasu w szczelnych pojemnikach.
Agnone, w rejonie Molise we Włoszech, również ma swój specjalny przepis na nadziewane hostie. Nadziewane hostie z Agnone przygotowywane są szczególnie w okresie świąt Bożego Narodzenia, ale nie tylko. Również w przypadku tego przepisu, do pieczenia hostii potrzebna jest maszynka, jedyne narzędzie, które sprawi, że będą one cienkie i chrupiące tak jak należy.
Oto przepis na faszerowane hostie z Agnone:
Również w tym przepisie należy rozpuścić miód i cukier aby mógł powstać karmel. Najlepiej najpierw rozpuścić sam miód w kąpieli wodnej, a gdy zmieni kolor na bursztynowy, dodać cukier, następnie posiekaną czekoladę i gorzkie kakao. Gotować przez kilka minut, uważając, aby masa nie przywarła do dna garnka, następnie dodać posiekane migdały i orzechy włoskie. Krem powinien być dobrze połączony i aby to uzyskać należy go cały czas mieszać drewnianą łyżką przez co najmniej dziesięć minut. Po zdjęciu garnka z ognia posypujemy cynamonem i dodajemy startą skórkę z cytrusów. Tym bogatym nadzieniem smarujemy powierzchnię hostii a następnie przykrywamy drugimi hostiami i umieszczamy je pod ciężarem aby nadać im kształt.
Indeks1 Czasy liturgiczne Kościoła katolickiego2 Adwent3 Boże Narodzenie4 Czas zwykły 15 Wielki Post6 Czas Wielkanocy7 Czas zwykły 28 Kolory katolickich szat liturgicznych9 Wyjaśnienie dzieciom roku liturgicznego Rok liturgiczny jest podzielony na okresy. Przyjrzyjmy im się razem. Często słyszymy o roku liturgicznym i o okresach liturgicznych…
Indeks1 Hierarchia aniołów2 Święci i aniołowie3 Św. Franciszek z Asyżu4 Teresa z Avili5 Św. Ludwik Gonzaga6 Św. Filip Neri7 Święty Dominik Savio8 Święta Angela z Foligno Czym są aniołowie i w jaki sposób ingerują w życie człowieka? Życie świętych pomaga nam zrozumieć tajemnicę tych duchów…
Indeks
Co sprawia, że osoba święta jest tak wyjątkowa? Jest to definicja trudna do streszczenia w kilku zdaniach, bez popadania przy tym w banał czy nawet w błąd. Zajrzyj do dowolnego słownika, a przeczytasz, że w kontekście Kościoła katolickiego „święty” to mężczyzna lub kobieta, którzy potrafili żyć na wzór Jezusa i którzy w trakcie swojego życia wykazali się cnotami chrześcijańskimi do tego stopnia, że w imię swojej wiary unieważnili lub nawet poświęcili własną egzystencję. Jak bardzo wyjątkowymi mężczyznami i kobietami muszą być ci święci. Można by powiedzieć, że są wręcz bohaterami! Przyjrzyjmy się teraz św. Teresie z Lisieux, dziewczynie urodzonej i wychowanej w Normandii, w rodzinie jak wiele innych, która wstąpiła do karmelitów w bardzo młodym wieku, a zmarła mając zaledwie dwadzieścia pięć lat. W jaki sposób ta młoda kobieta mogła wykazać się tyloma zaletami, które uzasadniałyby jej konsekrację, a przede wszystkim tłumaczyłyby dlaczego wciąż jest obiektem wielkiej czci?
Na jej temat można powiedzieć wiele.
Święta Teresa z Lisieux to nie jest zwykła święta. Jest czczona jako patronka misjonarzy, jest też jedną z patronek Francji wraz ze św. Anną, matką Maryi Panny, i Joanną d’Arc. Ponadto od 1997 r. jest trzecią kobietą ogłoszoną doktorem Kościoła, obok Katarzyny ze Sieny i Teresy z Avila. Tytuł ten otrzymują tylko ci, którzy w swoich pismach, ale przede wszystkim w życiu, potrafili wykazać się wyjątkowym oświeceniem i wrażliwością teologiczną.
10 chrześcijanek, które zmieniły Kościół i świat
Chrześcijaństwo i kobiety – czy relacje były zawsze trudne? Być może, ale jeżeli weźmiemy pod uwagę przykład dziesięciu kobiet…
Co sprawia, że ta dziewczyna jest tak wyjątkowa? Dowiedzmy się tego razem.
Historia św. Teresy od Dzieciątka Jezus, czy też Teresy od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza, nie wydaje się być historią wyjątkowej kobiety. Urodzona w kochającej i bardzo pobożnej rodzinie, w najmłodszych latach doświadczyła straty i żałoby, przede wszystkim po matce, która opuściła ją, gdy miała zaledwie cztery lata. Mimo to dorastała otoczona miłością ojca i czterech sióstr, pałając od najmłodszych lat niezwykłą miłością do Jezusa.
Urodzona w Alençon w Normandii w 1873 roku, po śmierci matki przeniosła się do Lisieux. Tu kształciła się u mniszek benedyktynek, ukazując przy tym nieśmiałą, melancholijną naturę i niewielkie skłonności do życia wspólnotowego.
Kiedy jej starsza siostra Paulina zdecydowała się wstąpić do zakonu karmelitanek, Teresa również poczuła, że może być szczęśliwa jako zakonnica. Po strasznej chorobie, z której została wyleczona dzięki modlitwom do Matki Bożej, młoda dziewczyna przyjęła Pierwszą Komunię Świętą, która potwierdziła jej zamiar poświęcenia swojego życia Jezusowi.
Jednak była zmuszona poczekać i zmagać się z wątpliwościami krewnych, zaniepokojonych jej młodym wiekiem i słabym zdrowiem. W końcu udała się na pielgrzymkę do Rzymu, błagając papieża Leona XIII o zgodę na złożenie ślubów. Zaraz po ukończeniu piętnastu lat wstąpiła do tego samego klasztoru, w którym mieszkały już jej dwie siostry, a po odbyciu okresu postulatu i nowicjatu w wieku siedemnastu i pół lat złożyła śluby wieczyste i przyjęła imię zakonne Teresa od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza.
Teresa zmarła 30 września 1897 roku, nie opuszczając nigdy klasztoru. Jej ostatnie słowa brzmiały: „Mój Boże, kocham Cię”. W ciągu kilku lat spędzonych wśród zakonnic napisała autobiograficzne dzieło, Dzieje duszy, do dziś jeden z podstawowych tekstów duchowości uniwersalnej, a także liczne wiersze, sztuki teatralne, modlitwy i listy.
Została kanonizowana w 1925 roku przez papieża Piusa XI.
Ale o czym są dzieła pozostawione przez św. Teresę? Trzeba koniecznie zrozumieć na czym polegała jej doktryna, bo właśnie w niej leży ostateczna przyczyna jej świętości. Jak już wspomnieliśmy, jako dziecko Teresa wykazywała zadziwiającą skłonność do kochania Jezusa. To właśnie ta miłość będzie sercem teologicznej i literackiej twórczości Teresy, poszukiwanie świętości w małych, codziennych gestach, nawet tych najbardziej pozornie nieznaczących, które jednak stają się ogromne, gdy wykonywane są w imię miłości do Boga.
Nie ma tutaj żadnego aktu heroizmu, żadnej porażającej akcji. Św. Teresa podążała za tym, co sama nazywała „małą drogą„. W swoim poczuciu małości i niewystarczalności, w codziennej świadomości własnych ograniczeń, uświadomiła sobie ogrom Bożej miłości, z którą nie możemy zrobić nic innego, jak tylko powierzyć się jej jak dzieci, w absolutnym zaufaniu i niewinności. Im mniejsi czujemy się przed Bogiem, tym bardziej On będzie nas kochał, ponieważ Jego natura każe Mu pochylić się nad wszystkim, co jest małe i potrzebuje miłości. Dlatego też św. Teresa zwykła podpisywać swoje listy, dodając do swojego nazwiska określenie piccolissima (bardzo mała).
W tym ujęciu oddanie się Bogu zbiega się z naszym odczuwaniem nicości, z nieustannym przeżywaniem świadomości naszej nędzy, małości. Ta niewystarczalność, to poczucie wewnętrznej pustki zostaje w ten sposób wypełnione pełnią Bożej miłości. Jest to koncepcja rewolucyjna, ponieważ usprawiedliwia każdą wadę, każdą słabość, nawet grzech, które w ten sposób stają się tylko kolejnym sposobem zbliżenia człowieka, z natury małego i niedoskonałego, do Boga.
Oprócz tego ten, kto uznaje własną małości i pozwala, aby miłość Boża go ogarniała, wznosząc go ponad jego ludzkie ograniczenia, pociąga za sobą także tych, których kocha, w swoistej komunii miłości, spotkaniu dusz, które obejmuje cały Kościół, jak jedną wielką rodzinę.
W tej pochwale małości tkwi wielkość św. Teresy od Dzieciątka Jezus. Pius X, który nazwał ją Gwiazdą mojego Pontyfikatu lub nawet Moją Małą Świętą, powiedział, że choć nie było w niej nic nadzwyczajnego, to właśnie jej skrajna prostota była najbardziej niezwykła i godna uwagi, i to właśnie ta prostota wyróżniała jej duszę. Natomiast Benedykt XVI mówiąc o jej najsłynniejszym dziele, Dzieje duszy, powiedział: „Dzieje duszy to wspaniała historia Miłości, opowiedziana z taką autentycznością, prostotą i świeżością, że czytelnik nie może nie być nią zafascynowany!”
To Jan Paweł II ogłosił św. Teresę doktorem Kościoła w 1997 roku, w setną rocznicę jej śmierci. I to pomimo tego, że Teresa nie była w stanie uczęszczać na uczelnię ani prowadzić regularnych studiów. Mimo to wiedziała jak żyć według swojego powołania, czyniąc przykazanie miłości swoim w tak pełny i całkowity sposób, żyjąc modlitwą i komunią, dając nieopisany przykład. Również z tego powodu jest czczona jako patronka misjonarzy, choć nigdy nie było jej dane pracować na misjach.
Św. Teresa od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza zasłużyła na tytuł Doktora Kościoła, mimo że była tylko kobietą, która ponadto zmarła bardzo młodo, i mimo że z natury i z charakteru jej życia była kontemplatyczką, na pewno nie bohaterką ani osobą czynu. Jrdnak jej duchowa podróż była tak nowatorska i dojrzała, jej pisma tak bogate we wglądy w wiarę tak rozległe i głębokie, że stała się punktem odniesienia również dla tych, którzy byli znacznie bardziej znanymi i wielkimi intelektualistami oraz dla ludzi myśli i ducha.
Imię Teresa pochodzi z języka greckiego i oznacza „myśliwa”. Imię to, rozsławione przez Teresę z Avili, patronkę Neapolu i przez Teresę z Lisieux, a w nowszych czasach także przez Matkę Teresę z Kalkuty, ma w sobie kwaśną, a zarazem bardzo słodką nutę. Imieniny przypadają na 15 października (wspomnienie św. Teresy z Avili), 1 lub 3 października (wspomnienie św. Teresy z Lisieux).
Nowenna róż św. Teresy od Dzieciątka Jezus czerpie inspirację ze słów samej św. Teresy, która przepowiadając swoją śmierć, zapowiedziała: „Zobaczycie w chwili mojej śmierci, jaka kaskada róż spadnie na ziemię. Ikonografia często ukazuje nam św. Teresę z rękami pełnymi róż, symbolizującymi łaski, którymi obdarowywała za życia a także po śmierci.
W 1925 roku pewien jezuita o imieniu ojciec Putigan zaczął odmawiać nowennę, aby otrzymać ważną łaskę, i jako znak dobroci i zapewnienia, poprosił Boga o różę. Otrzymał ją trzeciego dnia, a wraz z nią łaskę, dlatego rozpoczął kolejną nowennę i prosił o kolejną różę.
Tak narodziła się cudowna nowenna do róży, która dziś jest praktykowana na całym świecie. Można go odmawiać w dowolnym czasie, ale czciciele św. Teresy zwykle odmawiają ją od 9 do 17 dnia każdego miesiąca.
Najświętsza Trójco, Ojcze, Synu i Duchu Święty, składam Ci dzięki za wszystkie dobrodziejstwa i łaski, którymi ubogaciłeś duszę Twojej służebnicy świętej Teresy od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza, podczas jej dwudziestu czterech lat spędzonych na ziemi. Przez zasługi tej Twojej świętej służebnicy udziel mi łaski, której tak gorąco pragnę ( wymienić intencję ) , jeśli to jest zgodne z Twoją wolą i dla dobra mojej duszy.
Święta Tereso od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza, pomóż mej wierze i mojej nadziei; spełnij jeszcze raz swoją obietnicę, że będziesz spędzać swoje niebo czyniąc dobro na ziemi i pozwól abym otrzymał różę jako znak łaski, którą pragnę otrzymać.
Następnie odmawia się 24 Chwała Ojcu jako podziękowanie Bogu za łaski udzielone świętej w ciągu 24 lat jej życia.
Po każdym Chwała Ojcu dodaje się wezwanie:
Święta Tereso od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza, módl się za nami.
Indeks1 Ale kim są święci męczennicy?2 Męczeństwo św. Jana Chrzciciela3 Święty Szczepan4 Święta Agnieszka5 Święty Sebastian6 Święty Wawrzyniec7 Święta Barbara8 Kosma i Damian9 Święta Łucja Święci Męczennicy to mężczyźni i kobiety, często bardzo młodzi, którzy poświęcili swoje życie z miłości do Boga i przez to…
Indeks1 Tradycja rzeźb gipsowych2 Etapy przetwarzania3 Odlew4 Suszenie5 Oczyszczanie6 Montaż7 Malowanie8 Wybór gipsu Sakralne posągi gipsowe należą do włoskiej tradycji rzemieślniczej od czasów starożytnych. Przyjrzyjmy się tej starożytnej i zawsze aktualnej sztuce. Posągi sakralne i figurki gipsowe do szopki są elementem sztuki starożytnej, która od…
Indeks
Piękna i smutna kobieta, ubrana w czerń i purpurę, kolory żałoby. Jej twarz zwrócona ku niebu, często pokryta łzami, a w jej oczach widoczna jest udręka, która nie ma głosu ani słów. Tak właśnie Matka Boska Bolesna jawi się w większości przedstawień jej osoby. Mówimy o Matce, która ogromnie cierpiała z miłości do swego jedynego Syna, która uczestniczyła w Jego bólu, w Jego męce, towarzysząc Mu aż do śmierci na Krzyżu i wylewając u jego stóp wszystkie swoje łzy.
Ale kiedy i jak powstał kult Matki Bożej Bolesnej?
Nabożeństwo do Matki Bożej Bolesnej obchodzone jest co roku 15 września, dzień po uroczystości Podwyższenia Krzyża. To papież Pius X (1904-1914) ustanowił tę datę, ale kult Matki Bożej Bolesnej i jej siedmiu boleści istniał już pod koniec XI wieku. Początkowo było pięć Boleści, tak jak było pięć Gaudiów. Są to momenty z życia Maryi opowiedziane w ewangeliach lub przekazane przez pobożność ludową, związane z męką i śmiercią Jezusa, ale nie tylko. Boleści Maryi zostały już wtedy przedstawione za pomocą pięciu mieczy wbitych w Jej serce.
Do rozpowszechnienia tej formy pobożnościowej, która wywyższała postać Maryi jako Matki i czciła Jej serdeczny płacz u stóp Krzyża, przyczynili się zwłaszcza św. Anzelm i św. Bernard. Liber de passione Christi et dolore et planctu Matris eius, tekst napisany przez anonimową osobę, był właśnie jednym z pierwszych utworów poświęconych Płaczowi Matki Bożej, który znalazł tak wiele miejsca w popularnych wówczas Laudach i Misteriach.
W XII wieku Jacopone da Todi (ale atrybucja nie jest pewna) skomponował Stabat Mater, liturgiczny poemat muzyczny, który był recytowany lub śpiewany podczas celebracji eucharystycznej przed proklamacją Ewangelii. Jest to przejmująca medytacja nad bólem Maryi u stóp Krzyża. Modlitwa rozpoczyna się od słów:
Stabat Mater dolorósa
iuxta crucem lacrimósa,
dum pendébat Fílius.
Cuius ánimam geméntem,
contristátam et doléntem
pertransívit gládius.
Stała Matka Boleściwa
obok krzyża ledwo żywa,
gdy na krzyżu wisiał Syn.
Duszę Jej, co łez nie mieści,
pełną smutku i boleści,
przeszedł miecz dla naszych win.
W 1233 r. siedmiu florenckich szlachciców z towarzystwa Laudesi, florenckiego bractwa szczególnie oddanego Maryi Dziewicy, było świadkami cudu: zobaczyli, jak ożywa wizerunek Dziewicy przedstawiony na ścianie miejskiej ulicy. Madonna ukazała się pogrążona w wielkim smutku, ubrana w żałobne barwy. Młodzi mężczyźni zinterpretowali tę wizję jako oznakę bólu, jaki odczuwała Matka Jezusa z powodu nienawiści, która dzieliła rodziny we Florencji. Postanowili więc przywdziać żałobne stroje, porzucić broń, wycofać się w pokucie i modlitwie na Monte Sanario i założyć nowe bractwo: Kompanię Maryi Bolesnej, czyli Serwitów.
Później powstało wiele innych bractw, gdyż nabożeństwo do Matki Bożej Bolesnej i Siedmiu Boleści Najświętszej Dziewicy rozpowszechniło się we wszystkich warstwach społecznych. Ta niezwykłe popularność jest do dziś wyraźnie widoczna dzięki niezliczonym ludowym świętom ku czci Matki Bożej Bolesnej, które odbywają się w niezliczonych zakątkach. Również szlachta, a nawet władcy europejscy byli oddani Matce Bożej Bolesnej i zachęcali do jej czczenia. Przytoczmy przykład Karola V, cesarza germańskiego Świętego Cesarstwa Rzymskiego, który zamówił obrazy przedstawiające Boleści Maryi, aby edukować niepiśmienny lud, czy też inny przykład hiszpańskiej rodziny królewskiej. Do tego rozpowszechnienia w znacznym stopniu przyczynili się serwici i franciszkanie.
Początkowo obrzędy ku czci Matki Bożej Bolesnej odbywały się w Wielkim Tygodniu, potem ustanawiano nowe daty i obchody, aż do decyzji Piusa X.
Wspomnieliśmy już o siedmiu boleściach Maryi. Czym one są? Są to wydarzenia opowiedziane w Ewangelii, które pokazują epizody z życia Maryi charakteryzujące się wielkim utrapieniem. W popularnej ikonografii są przedstawione jako miecze wbite w serce Matki Bożej.
Poniżej wymieniono siedem boleści Maryi Bolesnej:
Siedem boleści stanowi swoistą drogę cierpienia, której bohaterką była Matka Boża. To nie przypadek że w niektórych miejscach tradycja ludowa ustanowiła „Via Matris”, czyli maryjną wersję Drogi Krzyżowej, wytyczając ścieżki pokuty i medytacji na bazie siedmiu boleści Maryi.
W ramach niektórych popularnych świąt i obchodów umieszcza się obok siebie figury Maryi w żałobnym ubraniu i Jezusa, jako przedstawienie pełnego miłości i nieskończenie bolesnego dialogu między Matką a synem.
O postaci Matki Bożej jako matki Jezusa i Matki Bożej jako matki Boga, mówiliśmy w wielu innych artykułach. W postaci Matki Bożej Bolesnej ta macierzyńska tożsamość Maryi z Nazaretu znajduje swoje najwyższe i najbardziej dramatyczne wypełnienie. Tak jak towarzyszyła Jezusowi, swojemu synowi, przez całe życie, począwszy od tej zimnej nocy w Betlejem, tak samo Maryja podążała za Nim na skraj śmierci, po raz ostatni kołysząc Jego umęczone ciało, zanim złożyła Go do grobu. Jej łzy obmyły krew z ran korony cierniowej i z gwoździ Krzyża. Jej oddech dotykał zimnej teraz skóry Baranka zabitego dla oczyszczenia ludzkości z wszelkiego grzechu. Ale ten Baranek był dla Niej także synem, noszonym w Jej łonie przez długie miesiące, pielęgnowanym podczas nocy płaczu, chronionym i strzeżonym jak najcenniejszy skarb, a w końcu pozostawionym, by pójść samodzielnie w świat, by podążać za swoim przeznaczeniem, ale zawsze pod uważnym i troskliwym okiem Matki, która go obserwowała, czuwała nad nim, modliła się za niego. Trudno jest zrozumieć znaczenie postaci Matki Bożej Bolesnej, jeśli nie zatrzymamy się nad tym aspektem Maryi jako Matki.
Od Ewy do Maryi: postać Matki w Biblii
Matka, filar każdej rodziny, bijące serce domu i źródło życia dla bliskich, którzy się wokół niej znajdują. Jednak czasami zdarza się, że postać matki jest niedoceniona.
Na początku tego artykułu wspomnieliśmy już o klasycznej ikonografii Matki Bożej Bolesnej. Smutna, blada twarz tej, która teraz nie może już inaczej wyrazić swojego bólu. Jej ubiór jest żałobny, czarny lub purpurowy, a w ręku często trzyma chusteczkę, która nigdy nie nasyca się łzami. W wielu przedstawieniach klatka piersiowa jest rozdzierana przez okrutne ostrza Mieczy Siedmiu Boleści. Matka w żałobie, która przez wieczność opłakuje śmierć swojego jedynego Syna.
Ale są też inne powtarzające się w sztuce sakralnej obrazy, które uwieczniają inne momenty tej Via Matris usianej cierpieniami. Na przykład Pieta, przedstawiająca przedostatnią z siedmiu boleści, ten moment, którego nie zapisano w żadnej Ewangelii, ale który odcisnął się niezatarcie w tradycji ludowej, w zbiorowej świadomości ludzkości zawsze wrażliwej na wielkie tragedie: Maryja trzyma w ramionach pozbawione życia ciało Jezusa.
Ciało Chrystusa jest bwzwładne, w pozie bolesnej, a jednocześnie odprężonej, jakby cały ból już go opuścił, jakby wreszcie mógł znaleźć ukojenie w objęciach Matki. I to na Nią przechodzi całe cierpienie, jakby to Ona, Maryja, wchłonęła zło zadane błogosławionej istocie zrodzonej z Jej łona, by pozwolić Mu umrzeć w spokoju. Maryja jest spokojna i w swojej agonii wydaje się pogodna, tak jakby tylko kołysała śpiącego Syna, jakby wiedziała, że niedługo potem On otworzy oczy i uśmiechnie się do niej. Jednocześnie w tej ikonograficznej kompozycji dostrzegamy całą intymność, jakiej mogą doświadczyć tylko dwie istoty, które przez miesiące dzielą to samo ciało, tę tajemniczą alchemię, która sprawia, że matki i dzieci są nierozłączne, nierozłączne bez względu na to, co przyniesie im życie.
Hiszpańska sztuka sakralna, zwłaszcza w epoce baroku, preferowała Madonny płaczące, bogato odziane, w wystawne, książęce szaty, które zachowywały także barwy żałobne. Madonny, które były tworzone po to, by poruszać ludzi, wzbudzać uczucia litości i współuczestnictwa i z tego powodu często miały bardzo realistyczny wygląd.
W Hiszpanii, ale także w wielu popularnych tradycjach włoskich, bardzo znana i praktykowana była ceremonia Entierro, czyli pochówku Jezusa, przywieziona do Hiszpanii najprawdopodobniej przez franciszkanów lub serwitów. Ciało Chrystusa zostaje zdjęte z Krzyża, powierzone płaczącej Matce, a następnie pochowane. Ten rodzaj reprezentacji sakralnej angażował członków wszystkich klas społecznych i mobilizował całą społeczność, jak to miało miejsce na przykład w Casale Monferrato i kilku miejscowościach w dolnym Piemoncie, gdzie do dziś można znaleźć dokumenty i dowody na rozpowszechnienie tego obrzędu.
We Włoszech znajduje się wiele sanktuariów poświęconych Matce Bożej Bolesnej, od północy do południa. W całym kraju są wciąż rozpowszechnione popularne święta i obchody, które 15 września, ale także w Wielkim Tygodniu, celebrują żałobę Maryi po stracie Syna. Tak jak w Agrigento, gdzie w Wielki Piątek figura Maryi wyrusza na poszukiwanie figury Jezusa złożonej na ulicach miasta, niesiona na ramionach członków bractwa, czy też w Belluno, gdzie święto ku czci Matki Boskiej Bolesnej zbiega się ze starożytnym Sagra de i fisciot (świętem gwizdka), lub w Comiso, gdzie uroczystości trwają przez wiele dni, włączając posiłki i procesje, a ich kulminacją jest „Triumf Matki Boskiej Bolesnej”.
Indeks1 8 września Święto Matki Bożej2 Opowieść o narodzinach Maryi3 Nabożeństwo do Dzieciątka Maryi 8 września obchodzimy święto narodzin Maryi, matki najwspanialszej, kobiety, która zmieniła historię Kościoła i ludzkości. Dowiedzmy się więcej o jej narodzinach i dzieciństwie. Dlaczego warto napisać artykuł o narodzinach Maryi? Wszyscy…
Święta Monika z Hippony (Tagasty) była kobietą o niezwykłej sile ducha i niezachwianej wierze. Dowiedzmy się, z jakiego powodu stała się symbolem wszystkich matek. Święta Monika jest patronką zamężnych kobiet, matek i wdów. W epoce, w której przyszło jej żyć, jej osoba była spychana do…
Jakiś czas temu w jednym z artykułów mówiliśmy dość obszernie o Wniebowzięciu Maryi do nieba, oraz o tym, że jest to nie tylko dogmat religijny, ale również głęboko zakorzeniona i rozpowszechniona wiara, która na przełomie wieków stała się inspiracją dla niezliczonych form pobożności ludowej.
Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
W dniu 15 sierpnia, gdy trwa pełnia letniej pory roku, chrześcijanie obchodzą święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.
Powody tak dużego uznania dla wydarzenia jakim jest Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, są łatwe do zrozumienia, jeśli pomyślimy o tym, że Maryja od zawsze była obiektem miłości i modlitwy kierowanej do niej przez mężczyzn i kobiet ze wszystkich środowisk i klas społecznych. To chyba jej postać jako Matki miłosiernej, wstawiającej się za ludźmi u Boga Ojca Wszechmogącego, sprawia, że zasługuje na tyle uwagi i uczucia.
Ale w jaki sposób Maria zostaje wzięta do nieba? I dlaczego?
Wszystkie dusze świętych wstąpiły do Nieba, zgodnie z religią chrześcijańską, często eskortowane przez zastępy aniołów. Bardzo wiele dzieł artystycznych, przedstawia to wydarzenie. Ale w przypadku Maryi Panny przedstawia się to inaczej. Wstąpiła do Nieba nie tylko jej dusza, ale także ciało. Tak jak stało się to z Jezusem, jej synem, który dotarł do Ojca Niebieskiego ze swoim ciałem i duszą podczas Wniebowstąpienia, zakłada się, że również Maryja miała przywilej, wyjątkowy pośród kobiet i mężczyzn, wstąpienia do Nieba bez pozostawiania własnych, cielesnych szczątków na ziemi. I w taki właśnie sposób stało się, iż ta słodka Matka, czeka na nas w Królestwie Niebieskim, z duszą i ciałem skierowanym do swoich dzieci, by je objąć, pocieszyć, przytulić tak, jak tylko matka potrafi.
Powód do Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z ciałem i duszą jest łatwy do zrozumienia. Była ona nie tylko wcieloną matką Bożą, wybraną spośród wszystkich kobiet na ziemi aby nosić Zbawiciela w swoim łonie i sercu. Już na długo przed Zwiastowaniem Bóg wybrał dla niej przeznaczenie, sprawiając, że narodziła się bez grzechu, zgodnie z dogmatem o Niepokalanym Poczęciu, a następnie poczęła Jezusa, pozostając dziewicą, o czym przypomina dogmat o wiecznym dziewictwie Maryi.
Wniebowzięcie jest więc wynagrodzeniem, którym Bóg chciał obdarzyć Maryję za Jej ofiarę i oddanie. Ale jest to także obietnica zbawienia dla wszystkich ludzi, ponieważ Maryja jest pierwszym przykładem zmartwychwstania wraz z ciałem, obiecanym wszystkim ludziom, gdy tylko nadejdzie koniec świata.
Przyjrzyjmy się teraz najważniejszym tradycjom i uroczystościom związanym ze wspomnieniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.
Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny jest świętem nakazanym, czyli dniem, w którym wierni są zobowiązani do zaprzestania wszelkich codziennych czynności, pracy i interesów oraz uczestnictwa we Mszy świętej.
We Włoszech, gdzie obchodzi się wiele wspaniałych świąt patronalnych, których tradycje są przekazywane od wieków, wiele uroczystości poświęconych jest Matce Bożej Wniebowziętej.
Co roku w Tivoli, od wieczora 14 sierpnia do dnia następnego, odbywa się Procesja Inchinata ku czci Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Jest to bardzo starożytne święto, obchodzone już we wczesnym średniowieczu i które nawiązuje do pogańskich procesji, podczas których Rzymianie nosili ulicami miasta wizerunki swoich bogów (teoforie). Procesja Inchinata prawdopodobnie sięga XIII wieku i jest związana z obecnością w mieście wspólnoty franciszkanów, mieszkających w pobliżu Bazyliki Matki Bożej Większej, którzy w dniach 14 i 15 sierpnia oddawali hołd ikonie Beata Madonna delle Grazie, która jest tu przechowywana.
Z okazji Procesji Inchinata wizerunek Świętego Zbawiciela zachowany w katedrze jest niesiony w procesji ulicami miasta. Po dojściu na most gregoriański, ksiądz błogosławi rzekę Aniene i wrzuca do jej wody lampę symbolizującą wiarę w Boga. Na kolejnym postoju procesji, przeor Bractwa Zbawiciela zatrzymuje się i całuje próg szpitala. Kiedy obraz Zbawiciela dociera do Placu Trento, łączy się z obrazem Madonny delle Grazie. Oba obrazy są uroczyście wnoszone do kościoła Matki Bożej Większej i umieszczane naprzeciwko sobie, aby mogły „rozmawiać ze sobą” przez całą noc. Następnego ranka, w dniu Wniebowzięcia, oba obrazy są ponownie wynoszone i rozdzielane. Zbawiciel zostaje odniesiony do katedry podczas nowej procesji, w której biorą udział wszystkie bractwa miejskie oraz przedstawiciele sztuki i rzemiosła.
W Randazzo, małym miasteczku w prowincji Syrakuzy, obchody Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny rozpoczynają się o północy 15 sierpnia, kiedy rozpoczyna się Procesja Vara. Vara to starożytna i duża wotywna platforma alegoryczna z XVI wieku. Ma około 15 metrów wysokości i składa się z kilku nałożonych na siebie pięter, które obracają się wokół centralnej osi. Każde piętro odpowiada tajemnicy maryjnej, czyli śmierci, Wniebowzięcia i koronacji Maryi, przedstawionej na desce stworzonej w 1548 roku przez Giovanni Caniglia i przechowywanej w kaplicy Najświętszego Krucyfiksa w kościele Świętej Maryi.
Około trzydziestu dzieci wchodzi na Varę aby symbolizować różne tajemnice i śpiewać hymny poświęcone Dziewicy, podczas gdy wierni transportują wielki wóz w procesji przez miasto. Procesja Vara narodziła się w XVI wieku, kiedy król Jan z Aragonii wprowadził jarmark Fiera Franca, który odbywał się przez dziewięć dni na przełomie sierpnia i 15 sierpnia.
Również w Mesynie, 13-metrowa Vara jest niesiona ulicami miasta przez 1500 bosych mężczyzn ubranych na biało.
W Siniscola na Sardynii, procesja Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny odbywa się nad morzem. Figura Madonny jest przenoszona z głównego kościoła na plażę La Caletta i umieszczana na łodzi, która jest umieszczona na czele morskiej procesji. Do procesji na morzu dołącza się druga procesja, prowadzona ulicami miasta. Posąg Matki Boskiej jest niesiony uliczami, a następnie umieszczony w majestatycznej drewnianej konstrukcji, gdzie wierni czczą ją, zostawiając kwiaty i ofiary.
W Sassari 14 sierpnia obchodzone są uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Uroczystość ta została uznana przez Unesco w 2013 roku, za niematerialne dziedzictwo kulturowe ludzkości i nazywa się Faradda di li candareri.
Wieczorem 14 Sierpnia przedstawiciele różnych grup rzemieślniczych, niosą przez miasto świeczniki na ramionach, wielkie drewniane kolumny symbolizujące świece. Impreza przyciąga tysiące osób z całego świata. Ruch przenoszących je osób sprawia, że świece obracają się jak w tańcu, angażując również wszystkich innych uczestników procesji, którzy chwytają długie wstążki zwisające z konstrukcji.
Również w Sora, w Lacjum, tragarze, których jest około sześćdziesięciu, ubrani w biało – błękitne stroje, przechodzą przez miasto niosąc metalową kolumnę o wysokości około 16 metrów, na której szczycie znajduje się posąg Matki Boskiej. Podstawę konstrukcji zdobią pobłogosławione na tę okazję niebieskie róże.
W kościele Świętego Dominika Abate, odbywają się różne obrzędy, w tym wieczorna procesja z figurą Śpiącej Dziewicy leżącej na lektyce. Obchody trwają do dnia święta Świętego Dominika (21 i 22 sierpnia).
W Santa Maria di Leuca, w prowincji Lecce, 15 sierpnia odbywa się uroczysta procesja ulicami miasta. Posąg Maryi Wniebowziętej jest niesiony w procesji do portu, gdzie zostaje zabrany na rybacką łódź, wybraną losowo i udekorowaną na tę okazję. Procesja odbywa się na morzu przy udziale innych statków i łodzi wszelkiego rodzaju.
Po przybyciu do portu Świętego Jerzego, wraca się do Leuca, aby umieścić posąg z powrotem na swoim miejscu. Świętuje się do późna, a o północy niebo rozświetla blask fajerwerków.
Również w Silvi, w prowincji Teramo, Wniebowzięcie jest świętowane z udziałem procesji łodzi na morzu. Madonnina del mare zostaje zabrana z kościoła Wniebowzięcia NMP, ustawiona na patrolowej łódzi Straży Przybrzeżnej, a następnie na łodzi rybackiej. Procesja łodzi płynie wzdłuż wybrzeża od Torre di Cerrano do ujścia rzeki Piomba. O północy fajerwerki na morzu przyciągają tysiące ludzi.
W prowincji Livorno, w Marina di Cecina, figura Madonny z Dzieciątkiem, przechowywana w kościele Świętego Andrzeja w Marina di Cecina, zostaje zabrana nad morze w obecności biskupa z Volterra, podczas procesji ulicami, która następnie staje się procesją na morzu.
