Autor: Redazione

Pieta Michała Anioła Buonarrotiego: historia i opis jednego z najpiękniejszych dzieł sztuki na świecie

Pieta Michała Anioła Buonarrotiego: historia i opis jednego z najpiękniejszych dzieł sztuki na świecie

Pieta Michała Anioła Buonarrotiego to jedno z najsłynniejszych dzieł sztuki wszech czasów i jedno z arcydzieł włoskiego renesansu. Odkryjmy tajemnice tej wspaniałej rzeźby. Trudno wyobrazić sobie dzieło sztuki, które jest tak dobrze znane jak Pieta Michała Anioła Buonarrotiego. Należy ona do tych arcydzieł, które na…

Różaniec św. Józefa

Różaniec św. Józefa

Różaniec św. Józefa to potężna broń chroniąca przed diabłem i jego pokusami. Został on objawiony przez samego Jezusa. Odkryjmy, skąd pochodzi jego moc. Święty Józef, domniemany ojciec Jezusa, jest jednym z najbardziej ukochanych świętych czczonych przez Kościół katolicki i prawosławny. Jednak nie każdy wie, że…

Jak obliczana jest data Wielkanocy?

Jak obliczana jest data Wielkanocy?

Data Wielkanocy zmienia się kążdego roku ale pozostaje ona najważniejszym świętem: w tym artykule dowiesz się, jak oblicza się datę Wielkanocy w świecie żydowskim i chrześcijańskim

Najważniejsze święto roku liturgicznego: Wielkanoc! Czekoladowe jajka, gołębie i zajączki wielkanocne rozjaśniają okres wielkanocny, ale dla świata chrześcijańskiego prawdziwą istotą Wielkanocy jest zwycięstwo Jezusa nad śmiercią i zbawienie całej ludzkości od grzechu. Nawet czterdzieści dni Wielkiego Postu nie wydaje się wystarczającym czasem na przygotowanie się do tak wielkiego wydarzenia! Mówiąc o czasach liturgicznych, wszystkie ruchome święta Kościoła, które omówiliśmy w poprzednim artykule, zależą właśnie od Wielkanocy.

W tym artykule zobaczymy, jakie znaczenie ma Wielkanoc w świecie żydowskim i chrześcijańskim oraz jak jest ona obliczana w różnych kalendarzach.

Wielkanoc żydowska

Żydowską Wielkanoc i chrześcijańską Wielkanoc łączy historia obu religii. Wydarzenia, które dały początek Wielkanocy Żydowskiej są opisane w Księdze Wyjścia: wyzwolenie narodu żydowskiego z niewoli w Egipcie i początek podróży do Ziemi Obiecanej pod przewodnictwem Mojżesza. Przejście z niewoli do wolności jest uważane za jeden z najbardziej uderzających przykładów Bożej interwencji w historię narodu żydowskiego.

Wielkanoc Żydowska – zwana Pesach – trwa osiem dni: rozpoczyna się kolacją celebrowaną w nocy czternastego dnia miesiąca Nisan, który przypada między marcem a kwietniem kalendarza gregoriańskiego. Kolacja przypomina tę, którą Żydzi spożywali tuż przed opuszczeniem Egiptu. Szczególnym elementem obchodów Wielkanocy Żydowskiej są przaśne chleby, czyli wykonane bez zakwasu: Żydzi, zmuszeni do opuszczenia Egiptu w pośpiechu, nie mieli czasu na ugotowanie odpowiednio przyrządzonego posiłku, a przaśne chleby reprezentują ich gotowość do wyruszenia w podróż zgodnie z Bożym poleceniem.

Jaka jest różnica pomiędzy Judaizmem a Chrześcijaństwem

Czytaj także:

Jaka jest różnica pomiędzy Judaizmem a Chrześcijaństwem?
Jaka jest różnica pomiędzy Judaizmem a Chrześcijaństwem? Czy Bóg Żydów i Chrześcijan jest tym samym Bogiem? Postaramy się odkryć co odróżnia (i łączy) te dwie najbardziej rozpowszechnione na świecie religie.

Jak obliczana jest data żydowskiej Wielkanocy

Data Wielkanocy żydowskiej różni się od daty chrześcijańskiej, ponieważ opiera się na kalendarzu żydowskim, w którym każdy miesiąc zaczyna się od nowiu księżyca i podąża za cyklem faz księżyca. Piętnasty dzień miesiąca zbiega się z pełnią księżyca. Wielkanoc żydowska przypada zatem na pierwszą pełnię księżyca po równonocy wiosennej. Odnosząc się do kalendarza gregoriańskiego, data ta przypada między 26 marca a 25 kwietnia. W 2021 roku Pascha obejmuje dni od 27 marca do 4 kwietnia.

Wielkanoc chrześcijańska

Wielkanoc chrześcijańska to obchody wydarzenia Zmartwychwstania Chrystusa. Przypada ona zawsze w niedzielę. W Kościele katolickim Wielkanoc obchodzona jest przez osiem dni od Niedzieli Zmartwychwstania, zwanej Oktawą Wielkanocy. Tydzień poprzedzający Wielkanoc to Wielki Tydzień, a podczas ostatnich trzech dni – Wielkiego Czwartku, Wielkiego Piątku i Wielkiej Soboty, zwanych Triduum Paschalnym – przeżywane są wydarzenia męki, ukrzyżowania i śmierci Jezusa. Każdy dzień Wielkiego Tygodnia ma określone znaczenie, które wyjaśniliśmy w artykule na naszym blogu.

Święto Wielkanocy jest najważniejszym wydarzeniem w kalendarzu liturgicznym Kościoła i od niego zależą wszystkie główne święta w roku. Uroczystości poprzedzające Niedzielę Wielkanocną są intensywne i prowadzą wiernych do ponownego przeżycia ważnych momentów męki Chrystusa. Tradycja żydowska jest również obecna dla katolickich chrześcijan: w Wielki Czwartek często wspomina się wieczerzę paschalną Żydów i wyjście Izraelitów z Egiptu, część historii, która doprowadziła do narodzin chrześcijaństwa. W nocy między Wielką Sobotą a porankiem wielkanocnym odprawiana jest Msza Wigilii Paschalnej, podczas której czytane są czytania z Biblii, które odtwarzają historię zbawienia, od stworzenia człowieka do spełnienia obietnicy wraz ze zmartwychwstaniem.

Obrzędy Wielkiego Tygodnia

Czytaj także:

Obrzędy Wielkiego Tygodnia
Wielkanoc jest najważniejszym świętem dla chrześcijan, które jest obchodzone na całym świecie. Charakterystyczne dla niej obrzędy są sprawowane podczas tzw. Wielkiego Tygodnia i każdy jego dzień ma…

Jak obliczana jest Wielkanoc chrześcijańska

Daty Wielkanocy żydowskiej i chrześcijańskiej są często zbliżone, ponieważ wydarzenia związane ze śmiercią i zmartwychwstaniem Chrystusa miały miejsce w dni żydowskiej Wielkanocy: Ostatnia Wieczerza Jezusa z apostołami była w rzeczywistości kolacją paschalną. Chrześcijańska Wielkanoc jest również obliczana na podstawie równonocy wiosennej, która umownie przypada na 21 marca, początek wiosny: Niedziela Wielkanocna jest pierwszą po pierwszej wiosennej pełni księżyca. Tak więc Wielkanoc zawsze przypada między 22 marca a 25 kwietnia. W 2024 roku chrześcijańska Wielkanoc przypada w niedzielę 31 marca.

Wielkanoc prawosławna

Pomomo, iż w świecie chrześcijańskim, w niektórych krajach społeczność prawosławna odnosi się do kalendarza juliańskiego, a nie gregoriańskiego, w celu określenia świąt liturgicznych, wielkanoc prawosławna przypada również w innym czasie niż u katolików i protestantów. Kalendarz juliański to starożytny kalendarz rzymski promowany przez Juliusza Cezara, podczas gdy kalendarz gregoriański pochodzi ze średniowiecza i nadano mu nazwę na cześć papieża Grzegorza XIII, który go wprowadził.

Jak obliczana jest Wielkanoc prawosławna

Podczas gdy dla katolików i protestantów Wielkanoc przypada w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca, dla prawosławnych jest to po prostu pierwsza niedziela po równonocy. Okres jest taki sam, ale obie daty mogą różnić się o kilka tygodni. W 2024 roku prawosławna Wielkanoc przypada 5 maja w kalendarzu gregoriańskim.

Ikony prawosławne reprezentacje dzieł Chrystusa na ziemi

Czytaj także:

Ikony prawosławne: reprezentacje dzieł Chrystusa na ziemi
Prawosławne ikony zawsze były efektem połączenia sztuki z czystą i uroczystą duchowością. Starożytne ikony pozostają wciąż żywą tradycją, która wykracza poza ramy czasowe i przestrzenne.

Późna lub wczesna Wielkanoc: co to znaczy?

Mówiąc o dacie Wielkanocy, często słyszy się wyrażenia „wysoka Wielkanoc” i „niska Wielkanoc”. Co oznacza określenie „późna lub wczesna Wielkanoc”? Jest to sposób na wskazanie, czy w bieżącym roku Wielkanoc wypada wcześnie czy późno w stosunku do dnia równonocy wiosennej. Wielkanoc jest „wczesna”, jeśli przypada kilka dni po równonocy, między 22 marca a 2 kwietnia; „średnia”, jeśli przypada między 3 a 13 kwietnia; „późna”, jeśli przypada między 14 a 25 kwietnia.

Na naszej stronie możecie znaleźć liczne akcesoria, które pozwolą jak najpełniej celebrować ten ważny dzień. Odwiedź nasz dział „Wielkanoc” i wybierz idealne przedmioty dla siebie i swoich bliskich!

Pamiątka ze Świętą Rodziną: wielkie znaczenie małego gestu

Pamiątka ze Świętą Rodziną: wielkie znaczenie małego gestu

Indeks1 Początki upominków2 Rodzaje upominków3 Upominki ze Świętą Rodziną4 Kiedy obdarowywać pamiątkami Świętej Rodziny Pamiątka ze Świętą Rodziną: mały przedmiot o wielkiej wartości symbolicznej, który można ofiarować przyjaciołom i krewnym, aby upamiętnić ważne chwile. W jednym z poprzednich artykułów wspominaliśmy już o znaczeniu upominków, małych…

Bazylika Grobu Świętego w Jerozolimie

Bazylika Grobu Świętego w Jerozolimie

Indeks1 Grób Święty: co to za miejsce jest i gdzie się znajduje2 Historia Grobu Świętego3 Grób Święty dzisiaj Bazylika Grobu Świętego w Jerozolimie jest duchowym punktem odniesienia dla chrześcijan z całego świata jak i innych wyznań wiary. Poznajmy jej historię i tajemnice. Bazylika Grobu Świętego…

Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu

Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu

Wielki Post, czas pokuty i poświęceń. Dziś przyjrzymy się Kwiatkom Świętego Franciszka, zbiorze epizodów z życia Biedaczyny z Asyżu i rekonstrukcji jego kazań przypominającej bajkę

Mówiliśmy o znaczeniu postanowień i poświęceń w okresie Wielkiego Postu, o tym, jak mogą one okazać się cennym narzędziem przygotowującym do Wielkanocy, skłaniając do pokuty, głębokiej wewnętrznej refleksji i dialogu z Bogiem. Niewielu świętych potrafiło wyrazić bliskość Wszechmogącego, nieustanny dialog z Nim, tak jak św. Franciszek z Asyżu, który miłość do Boga wyrażał w miłości do całego stworzenia i uczynił z tego swoją życiową misję. Oprócz Pieśni Słonecznej, która jest symbolem i manifestem miłości i wiary św. Franciszka, Kwiatki św. Franciszka są przepojone czystym i żywym religijnym afektem, wyrazem tego wszystkiego, co było kamieniem węgielnym franciszkańskiego nauczania: ubóstwa, miłości, doskonałej radości.

Postanowién

Czytaj także:

Postanowienia wielkopostne: 5 pomysłów na małe wyrzeczenia lub przyrzeczenia do wykonania
Wielki Post, czas pokuty, modlitwy i pobożności. Jakie postanowienia byłyby najodpowiedniejsze na Wielki Post, abyśmy mogli jak…

W imię tych ideałów święty Franciszek, który wraz ze świętą Katarzyną ze Sieny jest patronem Włoch, wyrzekł się wszystkiego, co do niego należało, wszystkiego, czym był, aby podjąć życie pod sztandarem absolutnego ubóstwa, bliskości do ostateczności, Imitując Chrytusa w sposób wyczerpujcy i poruszający, w swojej całości i prostocie.

Ten wybór życia jest widoczny w Kwiatkach Świętego Franciszka we wszystkich jego aspektach, przypominając nam postać świętego i jego towarzyszy, która, choć niewątpliwie wyidealizowana w hagiograficznym pragnieniu przedstawienia wzorcowej postaci, wciąż potrafi dać nam miarę wielkości tego świętego, tak odległego, a jednak tak bliskiego każdemu z nas. Z okazji zbliżającej się Wielkanocy, być może te wydarzenia opowiedziane w niemal baśniowym stylu, mogą być inspiracją dla naszych wielkopostnych postanowień i poświęceń.

Czym są Kwiatki Świętego Franciszka?

Ale czym właściwie są Kwiatki Świętego Franciszka? Pochodzenie XIV-wiecznego oryginału owiane jest tajemnicą. Przez długi czas uważano, że jest to tłumaczenie z łaciny wcześniejszego tekstu zatytułowanego „Floretum„, opowiadającego historię Franciszka i jego pierwszych towarzyszy, przypisywanego bratu Ugolino da Montegiorgio, autorowi średniowiecznego, łacińskiego dzieła „Actus Sancti Francisci et sociorum eius„, którego Kwiatki mogły być wstępem. Inna legenda przypisuje autorstwo tekstu Giovanni de’ Marignolli, franciszkańskiemu bratu, który był biskupem i misjonarzem w Chinach.

Chociaż autor pozostaje niepewny, nie zmienia to znaczenia dzieła, które jest zbiorem opowieści i legend o życiu świętego Franciszka z Asyżu i jego uczniów, w których pojawiają się jego kazania oraz przykład życia i wiary.

Skomponowane w XIV wieku, dotarły do nas poprzez serię rękopisów, a ich pierwszy druk pochodzi z 1476 roku. Dzieło składa się z pięćdziesięciu trzech rozdziałów i można je podzielić na dwie części:

Pierwsza z nich poświęcona jest św. Franciszkowi, jego życiu, nauczaniu i narodzinom zakonu franciszkańskiego; druga opowiada o przygodach pierwszych braci franciszkanów z rejonu Marche, którzy żyli w klasztorach Mogliano, Massa Fermana, Loro, Soffiano i Forano. Sam brat Ugolino da Montegiorgio, domniemany autor dzieła, przebywał w klasztorze Santa Colomba di Mogliano na początku XIV wieku i być może to właśnie w tym czasie napisał Kwiatki, przetłumaczone później na język potoczny.

Dla nas interesujące jest to, że dzięki Kwiatkom Świętego Franciszka z Asyżu możemy poznać całą historyczną, a przede wszystkim duchową ewolucję zakonu franciszkańskiego w pierwszym stuleciu jego istnienia i rozprzestrzeniania się. Już pierwszy rozdział ujawnia nam treść całego dzieła:

 

W imię Pana naszego Jezusa Chrystusa ukrzyżowanego i Matki Jego, Dziewicy Maryi. Księga ta zawiera kilka kwiatków, cudów i przykładów pobożnych sławetnego biedaczyny Chrystusowego, świętego Franciszka, i kilku jego towarzyszy świętych. Na chwałę Jezusa Chrystusa. Amen

W tym samym rozdziale wspomnianych jest dwunastu towarzyszy Franciszka i niektórych z nich poznamy w tekście. Odniesienie do dwunastu Apostołów jest od razu jasne: „I jak owi apostołowie święci zgoła cudowni byli świętością, pokorą i pełnią Ducha Świętego, tak i ci prześwieci towarzysze świętego Franciszka byli ludźmi takiej świętości, że od czasu apostołów aż dotąd świat nie widział ludzi tak cudownych i świętych.”

Dlatego też Kwiatki w niezwykle żywy sposób opowiadają nam o przygodach towarzyszy Franciszka, takich jak brat Bernard z Quintavalle, który był pierwszym naśladowcą Franciszka; brat Leon, który był blisko Franciszka zwłaszcza w jego ostatnich latach i któremu Święty zadedykował osobiste błogosławieństwo (Benedictio fratris Leonis) i pochwałę Boga (Laudes Dei altissimi), które są bardzo cennymi dokumentami i dotarły one aż do naszej wiadomości; Brat Masseo, jeden z najdroższych przyjaciół Franciszka, przystojny i obdarzony przysłowiowym zdrowym rozsądkiem, który pojawia się w poświęconej mu części Kwiatków prezentując pokorę, posłuszeństwo i miłość do Boga; św. Klara, siostra Franciszka w ubóstwie, związana z nim najsłodszą, świętą i czystą miłością.

Jest to zatem książka w której nie ma jednego bohatera, i wydaje się to logiczne biorąc pod uwagę fakt, że Święty Franciszek był postacią bardzo pokorną i głęboko związaną ze swoją wspólnotą przyjaciół i braci.

Pieśń Słoneczna Świętego Franciszka

Czytaj także:

Pieśń Słoneczna Świętego Franciszka
Święty Franciszek z Asyżu jest jednym z najbardziej cenionych i czczonych świętych Kościoła katolickiego. Bliski ubogim i brat porzuconych, umiłowanie wszystkich stworzeń Bożych stało się jego życiową…

Postanowienia wielkopostne: 5 pomysłów na małe wyrzeczenia lub przyrzeczenia do wykonania

Postanowienia wielkopostne: 5 pomysłów na małe wyrzeczenia lub przyrzeczenia do wykonania

Indeks1 Jak powstają religijne wyrzeczenia?2 Ale czego musimy się wyrzec?3 Przyrzeczenia religije nie dotrzymane Wielki Post, czas pokuty, modlitwy i pobożności. Jakie postanowienia byłyby najodpowiedniejsze na Wielki Post, abyśmy mogli jak najlepiej przygotować się do Wielkanocy? Ze wszystkich okresów roku liturgicznego,  Wielki Post, czyli okres…

Ofiarowanie Pana Jezusa w Świątyni i święto Matki Boskiej Gromnicznej

Ofiarowanie Pana Jezusa w Świątyni i święto Matki Boskiej Gromnicznej

Indeks1 Święto Matki Boskiej Gromnicznej2 Oczyszczenie Maryi3 Włoskie przysłowia odnoszące się do święta Matki Boskiej Gromnicznej 2 lutego jest obchodzone święto Ofiarowania Pana Jezusa w Świątyni, znane również jako Święto Matki Boskiej Gromnicznej. Jest to święto, które na przestrzeni wieków nabrało wiele różnych i ważnych…

Symbole templariuszy: historia i znaczenie tych starożytnych symboli

Symbole templariuszy: historia i znaczenie tych starożytnych symboli

Zakon templariuszy już nie istnieje, ale pozostaje obecny w historii dzięki związanymi z nim ezoterycznymi symbolami templariuszy. Dowiedzmy się, czym one są i co oznaczają.

Wśród różnych religijnych zakonów rycerskich związanych z Kościołem katolickim, zakon templariuszy jest jednym z najbardziej znanych. Chociaż dziś już nie istnieje, w średniowieczu templariusze odgrywali fundamentalną rolę w ochronie pielgrzymów podróżujących z Zachodu do Jerozolimy.

Historia templariuszy

Zakon został założony w 1120 roku, za zgodą króla Jerozolimy Baldwina II z milicji Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona. Założycielami byli Hugues de Payns i Godfrey z Saint-Omer. Uważa się, że ci dwaj rycerze byli już częścią Milites Sancti Sepulcri, co oznacza łacińską nazwę określającą członków Zakonu Rycerzy Grobu Świętego, świeckich oddelegowanych do obrony zakonników opiekujących się Grobem Świętym w Jerozolimie. Templariusze zostali zatwierdzeni przez Papieża w 1139 r. bullą Omne datum Optimum. Zasady i hierarchia zakonu były bardzo jasne. Charakteryzowały się one odpowiednimi zwyczajami i stylem życia. Zakon był zaangażowany w niektóre znane wydarzenia i bitwy w ciągu kilku wieków krucjat. Ich historia i poświęcenie w obronie chrześcijaństwa znajduje odzwierciedlenie w symbolach templariuszy, które ich reprezentują.

Historia templariuszy

Pieczęć templariuszy

Najczęściej powtarzający się na pieczęci templariuszy obraz przedstawia dwóch żołnierzy na koniach, uzbrojonych we włócznie i tarcze. Z symbolicznego punktu widzenia te dwie postacie reprezentują uniwersalny dualizm: równoczesne współistnienie chrześcijan i muzułmanów w Ziemi Świętej, podwójną tożsamość zakonu – templariusze byli mnichami i wojownikami – oraz podwójną naturę człowieka, cielesną i duchową. Według niektórych interpretacji jeden rycerz walczy, a drugi go kryje i chroni spoglądającego przez ramię na swojego towarzysza. Dwaj przedstawieni rycerze są często utożsamiani z samymi założycielami zakonu, Hugues de Payns e Goffredo di Saint-Omer.

Krzyż templariuszy

Symbolem templariuszy, który najłatwiej powiązać z zakonem, jest czerwony krzyż. Podczas gdy na pierścieniu templariuszy widnieje wizerunek pieczęci, krzyż jest charakterystycznym elementem na szatach i tarczach rycerzy. Jest on również umieszczany na proporcu, weksylium templariuszy. Chociaż nigdy nie było jasne, jaka była „oficjalna” forma krzyża templariuszy – jest on przedstawiany jako krzyż grecki, z kotwicami na końcach lub ozdobiony klejnotami – jego główną cechą charakterystyczną jest czerwony kolor. Prawdopodobnie wywodzi się on z krzyża Zakonu Grobu Bożego, krzyża jerozolimskiego, noszonego do dziś przez Rycerzy Grobu Bożego, którzy w przeciwieństwie do templariuszy nadal istnieją.

Patron zwierząt: Święty Antoni Opat

Patron zwierząt: Święty Antoni Opat

Indeks1 Dlaczego święty Antoni Opat jest przedstawiany z ogniem i ze świnią?2 Modlitwa do świętego Antoniego Opata3 Kuszenie Świętego Antoniego4 Święty Antoni Opat i święty Franciszek: co łączy tych dwóch świętych? Święty Antoni Opat został zapamiętany jako patron zwierząt, ale również jako ten, który był…

Jak odzyskać wiarę: dobre postanowienie noworoczne

Jak odzyskać wiarę: dobre postanowienie noworoczne

Rozpoczął się nowy rok. Czy może być również okazją do duchowej odnowy? W tym artykule widzimy jak odzyskać wiarę poprzez modlitwę, medytację i ciągłą pracę nad sobą. Koniec starego roku i początek nowego to zawsze okazja do podsumowań i refleksji nad tym, co się wydarzyło…

Złota, kadzidła i mirry

Złota, kadzidła i mirry

Trzej Królowie, fascynujące i sugestywne postacie w tradycji Bożego Narodzenia, przynieśli Dzieciątku Jezus dary w postaci złota, kadzidła i mirry. Ciekawi nas co kryje się za wyborem tych szczególnych darów?

Trzej Królowie i ich dary są bohaterami opowieści i legend od tysięcy lat. W tych opowieściach popularny folklor miesza się z wydarzeniami historycznymi, religią i jeszcze starszymi tradycjami. Zagłębiliśmy się już w te postacie w artykule, który wyjaśniał kim byli Trzej Mędrcy, skąd pochodzili, a nawet jakie było pochodzenie ich imion. W kolejnym artykule przyjrzeliśmy się postaci Artabana, czwartego z Króli, który na spotkanie z trzema najbardziej znanymi Królami przybył spóźniony, ale nie jest przez to mniej ważną postacią.

W tym artykule chcielibyśmy skupić się na złocie, kadzidle i mirrze, darach, które trzej Mędrcy nieśli ze sobą w podróży, kierując się gwiazdą kometą, idąc przez pustynię, i starając się unikać jej niebezpieczeństw, pułapek pułapek oraz intryg króla Heroda, aby w końcu dotrzeć do betlejemskiej chaty, gdzie w żłobie Król Świata ujrzał światło.

W opowieści o Trzech Królach różne legendy i wydarzenia przeplatają się między sobą. Na przykład: w podróż Trzech Króli miałaby być zaangażowana również Befana, która jest postacią bardzo znaną we włoskiej kulturze okołobożonarodzeniowej, przedstawiająca wiedźmę na miotle, której święto obchodzi się wraz z Trzema Królami w dzień Ofiarowania Pańskiego 6 stycznia. Miała ona spotkać Króli i wraz z nimi udać się w podróż. Pozostała jednak z tyłu, i poświęciła resztę życia na poszukiwanie Dzieciątka Jezus, podobnie jak wspomniany wcześniej czwarty Król Mędrzec, przynosząc dary wszystkim dzieciom, aby wynagrodzić Dzieciątku Jezus swoją nieobecność.

Jednym z wspólnych elementów, który łączy Trzech Króli i Befanę, jest z pewnością fakt, że przynoszą oni dary.

Podczas gdy dary staruszki z haczykowatym nosem są przeznaczone wyłącznie dla dzieci (oczywiście wyłącznie tych dobrych), dary Trzech Mędrców mają w sobie bardzo głęboką symbolikę, obejmującą nic innego jak tajemnicę podwójnej natury Jezusa jako Człowieka i jako Boga. Na przestrzeni wieków wielu teologów próbowało określić prawdziwe symboliczne znaczenie darów Trzech Króli. Niektórzy uważali, że złoto symbolizuje wiarę, kadzidło – świętość, a mirra – mękę. Dla innych trzy dary pokrywają się z trzema cnotami teologicznymi: złoto to dobroczynność, kadzidło wiara, mirra wolna wola.

Przyjrzyjmy się kolejno darom Trzech Króli.

Kadzidło: właściwości i korzyści

Kadzidło, ofiarowane przez Gaspara, najmłodszego z Magów, to żywica otrzymywana z kory roślin z rodziny Burseraceae, pochodzących z Półwyspu Arabskiego i północno-wschodniej Afryki, w szczególności Boswellia cateri i w tym przypadku prawidłowa nazwa żywicy to kadzidło. Nazywane również „gumą olibanum” lub po prostu olibanum, kadzidło było używane od czasów starożytnych w ceremoniach i rytuałach religijnych. Dym unoszący się ze spalającego się kadzidła był uważany za mile widzianą ofiarę dla bogów i zachęcał do medytacji i oczyszczenia. Samo słowo „kadzidło” pochodzi prawdopodobnie od archaicznego łacińskiego „incensum” co oznacza „zapalony”, i wskazuje sposób używania tego produktu.

Ale zastosowanie kadzideł wykraczało poza ceremonie religijne i obrzędy oczyszczające. Ich opary miały również właściwości dezynfekujące otoczenie i służyły celom leczniczym. W szczególności kadzidło ma silne właściwości przeciwzapalne, przeciwutleniające i przeciwbakteryjne. Jego właściwości sprawiają, że jest bardzo skuteczny w relaksowaniu umysłu i ciała oraz przeciwdziałaniu zaburzeniom jelitowym i oddechowym. Ciepła kąpiel wzbogacona o krople olejku kadzidłowego zwalcza stres i daje poczucie spokoju i odprężenia tym, którzy się w niej zanurzą. Zmieszany z pastą do zębów jest cennym sprzymierzeńcem w higienie jamy ustnej. Jego właściwości ściągające ułatwiają zanikanie zmarszczek i oznak starzenia, a także blizn, ran, trądziku i rozstępów. Zwalcza zaburzenia żołądkowo-jelitowe, od niestrawności po zespół jelita drażliwego. Wpływa również na hormony, wyrównując ich poziom i likwidując wszelkie zaburzenia ich równowagi.

Wiele z tych zastosowań dla zdrowia ciała i duszy musiało być dobrze znanych już w starożytności. Dając kadzidło Dzieciątku Jezus, król Gaspar z jednej strony uhonorował Go czymś cennym i użytecznym do dbania i uzdrowienia ciała, a z drugiej strony uznał Jego boską naturę, ofiarowując Mu dar, który zwykle składano jako ofiarę bogom i palono ją w ich świątyniach.

Czym jest mirra

Również mirra, czyli kadzidło mirrowe, przyniesione jako dar przez Baltazara, ciemnoskórego króla, jest żywicą. Również ona jest pozyskiwana z pnia drzewa Burseracea, choć z innego rodzaju niż kadzidło: Commiphora myrrha. Termin „mirra” pochodzi od semickiego słowa murr oznaczającego „gorzki”. Wywodzi się z Somalii i Etiopii i nie jest przypadkiem, że ten, który ją przyniósł, jest tym, który wśród Królów odznaczał się cechami zewnętrznymi, które można przypisać ludom zamieszkującym te ziemie. W rzeczywistości przyczyny, które skłoniły ikonografię religijną do przedstawienia Baltazara jako Afrykańczyka, o ciemnej skórze, kędzierzawych włosach i charakterystycznym nosie, są bardzo złożone i rozwijały się w czasie. Z jednej strony, istniało pragnienie przypisania trzem Królom cech, które czyniły ich reprezentantami trzech kontynentów i trzech ras ludzkich, i było to w czasie średniowiecza. Z drugiej strony, powinniśmy przyjrzeć się nowym tradycjom, które dotarły na Zachód około XII-XIII wieku i odnosiły się do męczenników-żołnierzy Legionu Tebańskiego, którzy byli Nubijczykami, a zatem mieli czarną skórę, czy też postaci „kapłana Gianniego”, opisaną przez Marco Polo, która pokrywała się z postacią cesarza Etiopczyków. Postacie te zaszczepiły nową wizję ciemnoskórych ludzi u ludów europejskich, które przyzwyczajone były do kojarzenia czarnej skóry i pewnych cech somatycznych z diabłem i demonicznymi istotami.

Interesuje nas tu mirra, drogocenna substancja o niezwykłym zapachu, którą ów mauretański król przyniósł w darze. Od czasów starożytnych mirra była znana i ceniona za swoje właściwości antyseptyczne i antybakteryjne. Stosowano ją głównie w stanie płynnym lub w postaci proszku, mieszanego z olejami i balsamami. Do dziś jest stosowana w różnych formach i do niezliczonych celów, ze względu na swoje walory przeciwzapalne, przeciwskurczowe i łagodzące. Stosuje się ją jako środek na choroby układu oddechowego, ale także w przypadkach zatruć pokarmowych i podobnie jak kadzidło pali się ją w celu oczyszczenia pomieszczeń oraz zaszczepienia spokoju i dobrego samopoczucia. Ponadto olejek otrzymywany z mirry ma wyjątkowe właściwości kojące i odżywcze, cenne dla nawilżania delikatnej i wrażliwej skóry bez jej przetłuszczania. Doskonale sprawdza się również w przypadku spierzchniętej skóry.

Jeśli chodzi o symbolikę mirry jako daru dla Jezusa, to tak jak kadzidło wskazuje na uznanie przez Króli Jego boskiej natury, tak mirra sławi Jego człowieczeństwo. Dzieje się tak dlatego, że w starożytności mirra służyła między innymi do oddawania czci zmarłym. Już w starożytnym Egipcie używano jej w procesie balsamowania i uważano, że odgrywa ona zasadniczą rolę w zwycięstwie życia nad śmiercią. W Biblii jest wielokrotnie wspominana, zarówno jako przedmiot kapłański, gdyż służyła jako olejek do namaszczania kapłanów i perfumowania uroczystych szat, jak i jako nosicielka mądrości i miłości (jej aromat uważano za afrodyzjak).

W Męce Pańskiej mirra jest najpierw obecna zmieszana z winem, aby złagodzić cierpienie Jezusa, a następnie jest użyta przez Nikodema do owinięcia Jego ciała, gdy jest składane z krzyża. Natomiast w Dzień Wielkanocny kobiety idące do grobu przyniosły aromatyczne maści do ciała Jezusa. Były one prawdopodobnie na bazie mirry i w tym sensie substancja ta powiązana jest ze Zmartwychwstaniem, znakiem, że miłość Jezusa jest silniejsza od śmierci.

Symboliczne znaczenie złota

Dochodzimy wreszcie do złota, daru Melchiora, najstarszego z Królów. Już samo jego imię oznacza „Król”, a dar, który przynosi – złoto – jest właśnie symbolem uznania przez Mędrców królewskości Jezusa. W rzeczywistości złoto było darem zarezerwowanym dla królów, a Jezus był w oczach Magów Królem Królów. Ten szlachetny metal zawsze kojarzył się ze światłem, ze słońcem, ze zdolnością do rozprzestrzeniania siły i energii. Wszystkie wielkie cywilizacje używały złota do gloryfikacji swoich królów i bogów.

Według różnych legend Melchior ofiarował złoto w postaci złotego jabłka, symbolizującego doskonałość świata, oraz trzydzieści denarów. W rękach Jezusa jabłko zamieniło się w proch, symbolizując, że Dzieciątko przyszło przynieść nowy świat.

Trzydzieści złotych denarów miało być pieniędzmi, które Abraham przeznaczył na zakup miejsca pochówku dla siebie i swojej rodziny, te same pieniądze, które ofiarowali bracia Józefa, gdy sprzedali go jako niewolnika i które następnie dotarły pokrętną drogą do Świątyni w Jerozolimie, skąd Melchior miał je zanieść jako dar dla Jezusa. Ale legenda opowiada więcej: Maryja zgubiła trzydzieści denarów podczas ucieczki do Egiptu, a wraz z nimi wszystkie inne dary. Znalazł je na pustyni chory pasterz, który szedł do Jerozolimy, aby uzyskać uzdrowienie Jezusa, który w międzyczasie stał się mężczyzną. Pasterz ofiarował Mu dary i trzydzieści denarów, a Jezus ofiarował je z kolei w świątyni. Jakoby tymi samymi trzydziestoma denarami zapłacono za zdradę Judasza.

Istnieje też ciekawa teoria o błędnym tłumaczeniu ewangelii z języka aramejskiego, według której wspomniane złoto to nie metal, ale złoto Wschodu, czyli kurkuma. Przyprawa ta, mająca kolor złota, obdarzona jest wielkimi walorami leczniczymi, co łączyłoby ją z właściwościami kadzidła i mirry. Tak oto Mędrcy podarowaliby Dzieciątku Jezus dwa kadzidła i przyprawę, cenne materiały, wszystkie głęboko związane z życiem duchowym starożytnych ludzi, z kultem religijnym i kultem zmarłych, ale także z troską o ciało, o zdrowie, o triumf życia. Również ta interpretacja wydaje się całkiem odpowiednia.