Legenda o świętym Jerzym i smoku z czasem stała się przypowieścią o walce dobra ze złem. Ale kim tak naprawdę był święty Jerzy, święty wojownik?
Święty Jerzy i smok. Brzmi jak tytuł baśni. W rzeczywistości tradycja opowiada historię chrześcijańskiego męczennika, odważnego żołnierza i dzielnego wojownika, który został jednym z ochroniarzy cesarza Dioklecjana. Jego starożytny kult rozwijał się od IV wieku i rozprzestrzenił się w całym chrześcijaństwie. Muzułmanie nadali mu tytuł proroka. A co ma z tym wspólnego smok?
Historia świętego Jerzego
Aby zrozumieć ewolucję postaci świętego Jerzego, musimy wziąć pod uwagę, że żył on w naprawdę odległej epoce. Według Passio sancti Georgii, starożytnego manuskryptu z XIII wieku, zdobionego sugestywnymi miniaturami, Jerzy urodził się około 280 r. n.e. w Kapadocji, na terenie dzisiejszej Turcji, z ojca Persa i matki Kapadotki. Rodzice wychowali go w wierze chrześcijańskiej, ale Jerzy uczył się również sztuki wojennej. Gdy dorósł i przeniósł się do Palestyny, zaciągnął się do armii cesarza Dioklecjana. Zdobył szlify i udowodnił swoje umiejętności, stając się jednym z ochroniarzy cesarza, ale gdy cesarz rozpoczął zaciekłe prześladowania chrześcijan, Jerzy również padł ich ofiarą.
Męczeństwo świętego Jerzego
Początkowo Dioklecjan, który lubił młodego człowieka i cenił jego talenty bojowe, próbował nakłonić go do pogaństwa i składania ofiar bogom, kusząc go darami i obietnicami władzy. Święty Jerzy odmówił przed samym cesarzem wyrzeczenia się wiary, za co został uwięziony, bity i torturowany na wszelkie sposoby. Gdy był więźniem, Bóg przepowiedział mu sześć lat męki, trzykrotną śmierć i trzykrotne zmartwychwstanie. I tak się stało: Jerzy został przecięty na pół kołem pełnym gwoździ i mieczy, ale zmartwychwstał, prowadząc do nawrócenia magister militum (dowódcę żołnierzy) Anatoliusza i cały jego garnizon. Następnie siłą własnego oddechu zburzył wszystkie posągi pogańskiej świątyni, uzyskując w ten sposób nawrócenie cesarzowej Aleksandry. Gdy prześladowania chrześcijan wokół niego stawały się coraz okrutniejsze i coraz powszechniejsze, Jerzy został ponownie skazany na śmierć przez cesarza Dioklecjana. Tym razem poniósł śmierć męczeńską przez ścięcie, ale nie wcześniej niż zapewnił ochronę tym, którzy czcili jego relikwie.

Smok
Legenda o świętym Jerzym i Smoku jest opowiedziana w Złotej Legendzie, zbiorze hagiograficznych biografii sporządzonych przez Jakuba de Voragine, biskupa Genui, w średniowieczu. Według legendy w mieście Salem w Libii znajdował się staw, w którym żył ogromny, wiecznie głodny smok. Mieszkańcy regionu próbowali go udobruchać, ofiarowując mu owce i kozy, ale w pewnym momencie bydło przestało wystarczać i smok zażądał ofiar z ludzi. Miejscowi zaczęli więc urządzać makabryczne losowanie wśród swoich dzieci, wybierając, które z nich zostaną złożone w ofierze zaspokojeniu nienasyconego głodu smoka. Kiedy wybrano również księżniczkę Silene, córkę miejscowego króla, u bram miasta pojawił się święty Jerzy. Ogłosił, że Bóg posłał go, aby pokonał potwora, pod warunkiem, że wszyscy mieszkańcy Salem przyjmą wiarę w Chrystusa. Król i wszyscy jego poddani zgodzili się przyjąć chrzest, więc święty Jerzy stawił czoła smokowi, oswoił go i kazał księżniczce zaprowadzić go do miasta, związanego prostym pasem. Widząc cud, wszyscy nawrócili się, a smok został zabity.

Historia ta, szczególnie rozpowszechniona w średniowieczu, zainspirowała wielu artystów, od Paolo Uccello przez Donatella po Kandinsky’ego, którzy przedstawiali świętego Jerzego i smoka w swoich dziełach. Zainspirowała również powstanie licznych zakonów rycerskich nazwanych na cześć świętego. Nabożeństwo Ryszarda Lwie Serce do świętego Jerzego przyniosło mu tytuł patrona Anglii.
Legenda o świętym Jerzym i Smoku przedstawia walkę dobra ze złem, wartości chrześcijaństwa z chaosem i barbarzyństwem. W tym sensie uznano go za symbol ideałów rodzącego się rycerstwa.
Krzyż świętego Jerzego to czerwony krzyż na białym polu. Używany przez Genueńczyków od końca VI wieku, stał się oficjalną flagą Republiki Genueńskiej. Był również używany przez krzyżowców ze względu na swoją silną wartość symboliczną, a później zdobił flagi wielu narodów.
Święto Świętego Jerzego
Święty Jerzy jest czczony w wielu włoskich gminach. Jego święto przypada na 23 kwietnia. W Reggio Calabria jego kult sięga początku XI wieku, gdzie czczony jest jako wybawca Kalabrii w walce z Saracenami. Święty Jerzy jest również patronem łuczników, rycerzy, żołnierzy, harcerzy, odkrywców i przewodników. Jak wielu innych świętych, od czasów starożytnych wzywano go w obronie przed chorobami skóry, a także przed dżumą i chorobami wenerycznymi.

















